Üretim

Üretimde bir kararın maliyeti nadiren tek yerde görünür. Bir hattaki yoğunluk sonraki aşamayı bekletir. Erken alınan hammadde stok maliyeti yaratır, geç alınan hattı durdurur. Yanlış tahmin edilen talep ya depoyu doldurur ya bayiyi boş bırakır. Çelik, çimento, yapı kimyasalları ve seramikte bu problemi üç biçimde gördük.

Ardışık aşamalar: çelik

Bir siparişin nihai ürüne dönüşmesi tek adımda olmuyor. Yassı çelikte malzeme asitleme, soğuk haddeleme, galvanizleme ve boyama aşamalarından sırayla geçiyor; her aşamanın kendi hattı, hızı ve kapasitesi var. Bir aşama tamamlanmadan sonraki üretilemez; bir siparişe başlandıysa bütün aşamaları aynı dönemde bitmelidir. Hatları tek tek optimize etmek toplam sonucu iyileştirmiyor.

Siparişin hangi hammaddeden üretileceği de sabit değil: depodaki parça, yoldaki tedarik siparişi ya da henüz verilmemiş satın alma. Üretim planı ile hammadde tedarik planını ayrı çözmek tutarsız planlar üretir. Kurduğumuz modeller ikisini tek problemde ele alıp üretim, hammadde tüketimi, tedarikçi ve finansal planı birlikte çıkarır.

Ağ ve enerji: çimento

Çimento ve klinker çok lokasyonlu değirmen ve fırınlarda üretilir, silolarda stoklanır, iç pazara ve ihracata satılır. Hangi fabrikanın hangi ürünü hangi hızla üreteceği, hangi talebin hangi tesisten karşılanacağı, hangi limanın kullanılacağı birbirine bağlı kararlar. Ayrı ayrı verildiklerinde bir yerdeki iyileştirme başka yerde maliyet yaratır.

Klinker planı çıktığında her fırının dönemsel enerji ihtiyacı belli olur; ardından hangi yakıt karışımının kullanılacağı ve hangi yakıtın ne zaman nereden alınacağı çözülür. Karışımın kalori, kül, sülfür ve uçuculuk aralıklarında kalması, yakıtın kullanım zamanından önce depoya ulaşmış olması gerekir.

Talep tahmini: yapı malzemeleri

Yapı kimyasalları ve seramikte asıl problem talep: binlerce SKU, yüzlerce bayi, mevsimsellik ve kampanya. Tahmin modeli ürün–bayi kırılımında kurulur ve doğruluğu sürekli izlenir. MVP olarak başlayan model, planlama ekibinin S&OP toplantısında kullandığı bir ürüne dönüşür.

Senaryo çalışması

Her üç alanda da ihtiyaç duyulan, birbiriyle karşılaştırılabilen planlar. “Şu hattın kapasitesini artırırsak”, “şu tedarikçiden almazsak”, “şu fabrikayı bir ay durdurursak” sorularının her biri bir senaryodur ve sayısal olarak cevaplanabilmelidir.